تبلیغات
خواص انواع سنگ ها - آشنایی با انواع سنگ ها
یکشنبه 19 خرداد 1392

آشنایی با انواع سنگ ها

   نوشته شده توسط: متین عظیمی    

سنگ آونتورین

نام لاتین: Aventurine

این سنگ از تجمع کوارتزهای سبز و خاکستری به انضمام سنگ میکا که به آن رنگ کروماتیک می دهد تشکیل شده است. مهمترین منابع آن در کشورهای برزیل، روسیه و هندوستان می باشد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 88).

سنگ عقیق زرد ( شرف الشمس )

نام دیگر: کورنالین زرد، شرف الشمس، شرف شمسعقیق یمانی

(Yemen agate) گران ترین و زیباترین نوع عقیق است که در کشور یمن بدست می آید و به رنگ های شیری، کبود، زرد، نارنجی، کرم قهوه ای، جزع، سیاه و انواع رنگ قرمز یافت می شود. نوع سبز بهسازی نشده آن بسیار با ارزش است. این گوهر بسیار مورد استفاده مسلمانان بویژه ایرانیان می باشد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 90). اما مطلبی که باید به آن توجه داشت این است که نگین زرد رنگی که در بین عموم مردم به شرف شمس معروف است عقیق زرد می باشد و نام حرزی که بر روی آن حکاکی شده است "شرف شمس" است و نه نام نگین آن. حرز شرف الشمس باید روی عقیق زرد رنگ نوشته شود و اگر این سنگ در دسترس نبود، روی یک تکه کاغذ به رنگ زرد. در این حرز ۵ اسم اعظم خداوند به شیوه مخصوصی نوشته می‌شود که حکاکی آن کار هر کسی نیست (نویسنده این اسامی باید فرد آگاه و پاکی باشد و بتواند قوانین نوشتن این حرز را رعایت کند. در نوشتن شرف الشمس، هیچ خطی نباید دوبار کشیده شود، سوراخ‌های ستاره و میم و‌ها و واو نباید بسته باشد، خطوط ابتدا و انتهای ستاره نباید یگدیگر را قطع کنند، اندازه الف‌ها یکسان باشد، واو آخر روی تمام نقش کشیده شود و اگر متن، روی کاغذ نوشته می‌شود، به جای جوهر از گلاب و زعفران استفاده شود). معمولا برای نوشتن حرز شرف شمس کلمات الله، جمیل، رحمان، مومن و نور با خطوط مخصوصی که برای این کار تعریف شده، حکاکی می‌شود. البته گاهی حکاکان شرف الشمس به جای نوشته، از نقوشی استفاده می‌کنند که معرف همین کلمات هستند.  این نقش 13 حرف دارد 4 حرف از تورات 4 حرف از انجیل و 5 حرف از قرآن کریم می باشد. گاهی هم به جای این نقش‌ها و کلمات پنج حرف اول آن‌ها یعنی الف، جیم، ر، میم و نون نوشته می‌شود. مرحوم كفعمی، سند معتبری برای این مطلب ذكر نكرده و تنها گفته است: این حروف شكل اسم اعظم است و سپس در حاشیه كتاب خود می گوید: در بعضی از كتاب های علمای شیعه دیدم كه این شكل از امیرالمؤمنین (ع) نقل شده است. به نظر می رسد بیان چنین نقلی محكم نیست زیرا سند این روایت تا امیرالمؤمنین (ع) ذكر نشده است. مرحوم شیخ بهایی هم همین شكل را در كتاب «سر المستتر» با اندكی تغییر آورده است. البته در كتاب های یاد شده این شكل به «شرف الشمس» نامیده نشده است و احتمالاً تشخیص اساتید علم ختوم و اذكار این بوده كه این شكل در شرف شمس - كه نوزدهم فروردین ماه است - نوشته شود كه ساعت خوبی است و باعث تأثیر بیشتر این شكل خواهد بود. برای نوشتن این شكل یا حك آن بر روی انگشتر، در نوزدهم فروردین سند مكتوبی یافت نشد، اما از برخی بزرگان (مثل مرحوم كشمیری) این مطلب شنیده شده است. در كتاب «هزار و یك نكته»، نكته 977، تألیف آیت الله حسن زاده آملی نیز مطالبی راجع به این شكل آمده است. نکته دیگر اینکه در برخی منابع آورده اند: در روز 19 فروردین، شکل شرف الشمس که در پائین آمده است را از ساعت 11 ظهر تا ساعت 23 روی طلا، عقیق زرد یا پارچه زرد کشیده و یا حک نموده و یا با خط زرد روی کاغذ و یا پارچه می نویسید و دعای آورده شده را خوانده و نوشته و بعد هر حاجتی که از خدا دارید را زیر دعا می نویسید و در قرآن می گذارید انشاالله برآورده می شود.

بسم الله الرّحمن الرّحیم
اَللّهُم اِنّی اَسئَلُکَ بِالهاءِ مِنْ اِسمِکَ الْاَعظَم و بالثَلآثِ العِصّیِ و بالالَفِ المُقَّّوِم و بِالمِیمِ الطَمیس الاَبتَر و بالسِّلمِ و بالاَربَعَه الَتِی ه‍ِی کالکَفِ بِلا مُعصَم و بِالهاءِ المَشقُوقَه و بالواوِ المُعظَّم صوره اِسمکَ الشَّریفِ الاَعظَم اَن تُصَلِیَ علی سَیِّدِنا مُحمَّدِ وَ آلِهِ بعدد حروف ماجری بِالقلم و اَن تَقضِی حاجَتِی.

سنگ عقیق قرمز

نام لاتین: Carnelian

نام دیگر: کورنالین،کارنلین، عقیق قرمز

عقیق سرخ از تجمع کوارتزهایی که از خانواده کلسدوئین هستند، تشکیل شده است و به رنگ های قرمز به نارنجی است. مکان های اصلی کشف آن اغلب در کشورهای هندوستان، برزیل، ژاپن و آفریقای شمالی است (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج2، ص 137). لازم به ذکر است که عقیق یمانی (Yemen agate) گران ترین و زیباترین نوع عقیق است که در کشور یمن بدست می آید و به رنگ های شیری، کبود، زرد، نارنجی، کرم قهوه ای، جزع، سیاه و انواع رنگ قرمز یافت می شود. نوع سبز بهسازی نشده آن بسیار با ارزش است. این گوهر بسیار مورد استفاده مسلمانان بویژه ایرانیان می باشد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 90).

سنگ عقیق سیاه

نام لاتین: Obsidian

سنگی از گدازه به رنگ سیاه، سرشار از اسید سیلیسیک به همراه ماده ای آهن دار که رنگ آن را تشکیل می دهد. این سنگ در بازار داد و ستد بیشتر به نام "عقیق سیاه در گلوله های برفی" نامیده می شود. مهمترین توده های این سنگ در کشور یونان، مکزیک، ایسلند، ایتالیا و ایالات متحده آمریکا یافت می شود. این سنگ به گونه های متفاوتی وجود دارد، از جمله: عقیق سیاه در گلوله های برفی، عقیق سیاه دودی و عقیق سیاه ماهون که بسیار کمیابند (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 55). عقیق یمانی (Yemen agate) گران ترین و زیباترین نوع عقیق است که در کشور یمن بدست می آید و به رنگ های شیری، کبود، زرد، نارنجی، کرم قهوه ای، جزع، سیاه و انواع رنگ قرمز یافت می شود. نوع سبز بهسازی نشده آن بسیار با ارزش است. این گوهر بسیار مورد استفاده مسلمانان بویژه ایرانیان می باشد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 90).

سنگ مروارید

نام دیگر : pearl

این سنگ از ترشح اسید کربنیک سنگ آهک در داخل صدف تشکیل می شود. مهم ترین منشأ این سنگ در خلیج فارس، خلیج مانار، کناره های آمریکای مرکزی و شمال استرالیا است (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص130). هنگامی که یک جسم خارجی وارد صدف می شود لبه های صدف و جانور دریایی برای دفاع از خود موادی ترشح کرده که اطراف جشم را می پوشانند این مواد رفته رفته بیشتر شده و کل سطح جسم خارجی را می پوشاند و مروارید را داخل صدف شکل می دهد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 110). مروارید رنگ ها و سایه های مختلفی دارد که به محل پیدایش آن وابسته است. مروارید های به وجود آمده در خلیج فارس که سابقه طولانی داشته و از نظر زیبایی، طبع و رنگ بهترین در دنیا هستند اغلب به رنگ سفید - کرم مشاهده می شوند. البته نوع سیاه آن فقط مخصوص اعماق خلیج همیشه فارس، کشور عزیزمان ایران است. مروارید های استرالیا اغلب به رنگ نقره ای - سفید یا زرد هستند. رنگ صورتی، هلویی، بژ، سفید، کرم و طیف های این رنگ در مروارید رویت شده است (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 111).

سنگ عقیق سلیمانی

نام دیگر: عقیق بابا قوری، عقیق یراقدار 

طبیعت واقعی این سنگ از گروه عقیق هاست، اما از خانواده کوارتزها هم به حساب می آید. عقیق یراقدار در برزیل، اروگوئه، چین و هند یافت می شود (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج2، ص 117). عقیق یمانی (Yemen agate) گران ترین و زیباترین نوع عقیق است که در کشور یمن بدست می آید و به رنگ های شیری، کبود، زرد، نارنجی، کرم قهوه ای، جزع، سیاه و انواع رنگ قرمز یافت می شود. نوع سبز بهسازی نشده آن بسیار با ارزش است. این گوهر بسیار مورد استفاده مسلمانان بویژه ایرانیان می باشد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 90).

سنگ عقیق خزه ای

نام لاتین: Moss agate

سنگ عقیق خزه یک نوع کلسدوئین است که در آن سیلیکات طبیعی از آلومنیوم، کلسیم و ... که شبیه خزه های سبز رنگ هستند وجود دارد. عمده ترین محل های اصلی این سنگهندوستان، چین و ایالات متحده آمریکا است  (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 88). عقیق یمانی (Yemen agate) گران ترین و زیباترین نوع عقیق است که در کشور یمن بدست می آید و به رنگ های شیری، کبود، زرد، نارنجی، کرم قهوه ای، جزع، سیاه و انواع رنگ قرمز یافت می شود. نوع سبز بهسازی نشده آن بسیار با ارزش است. این گوهر بسیار مورد استفاده مسلمانان بویژه ایرانیان می باشد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 90).

سنگ پریدوت

نام لاتین: Peridot, Chrysolite, Olivine

نام دیگر: شاه مقصود 

بطورکلی پریدوت از سیلیکات منیزیم و آهن به رنگ سبز یا سبز زیتونی که به شکل عدسی است، تشکیل می شود. منشأ این سنگ در کشورهای بیرمانی، دریای سرخ، جزایر قناری، برزیل و همچنین نروژ است  (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 41). تسبیحی که از این سنگ ساخته می شود در بین عموم مردم با نام تسبیح شاه مقصود معروف است. معدن این سنگ در کوه های واقع در اطراف شهر قندهار (شهری در کشور افغانستان) است در جهت غربی مزار امام زاده ای جلیل القدر مشهور به شاه آقا که از نسل امام کاظم علیه السلام می باشد، قرار دارد. گفته شده وجه تسمیه این سنگ به این نام، این است که در آن زمان که افغانستان جزء ایران بوده است، شخصی به نام مسعود شاه از طرف پادشاهان صفوی حاکم آن منطقه بوده و چون مرقد امام زاده شاه آقا را تعمیر و بر آن بنائی ساخت و آن منطقه را آباد نمود، لذا سنگ هایی که از آن کوه نزدیک به این امام زاده استخراج می کرده اندو از آن تسبیح می ساختند را شاه مسعود نامیدند که به مرور ایام به شاه مقصود تغییر یافت (خواص اسرار آمیز سنگ ها، محمد موسوی، ص 24).

سنگ چشم ببر

نام انگلیسی: Tiger’s eye

توده ای از کوارتز قهوه ای – طلایی است که به شکل راه راه با رسوبات رشته های آهن خرمایی رنگ است و در برابر اسیدها بسیار حساس است. مهمترین این توده ها در کشورهای بیرمانی، هندوستان، آفریقای جنوبی، ایالات متحده آمریکا و غرب استرالیا یافت می شود  (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 55).

سنگ کوارتز دودی

نام لاتین: Quartz fume

نام دیگر: کوارتز قهوه ای، کارن گورم Cairngorm 

کوارتز دودی نوعی کریستال سنگ است که از رنگ قهوه ای به سیاه دودی متمایل می شود. قطعات بسیار کدر و تیره آن به نام "موریون" خوانده می شود. توده های آن در کل جهان پراکنده است  (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 109).

سنگ یشم

فرمول شیمیایی: NaAlSi2O6

نام لاتین: Jade

نام دیگر: جید 

سنگ یشم از سیلیکات کلسیم و منیزیم تشکیل شده است که از سبزی به سیاهی متمایل می شود. این سنگ با آهن و کروم ترکیب شده و رنگ آن را این عناصر تشکیل می دهند. منشأ اصلی این سنگ در کشورهای چین، برمه (میانمار)، ژاپن، تبت و مکزیک است  (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 154).  این سنگ بسیار مقاوم و محکم است. دو کانی جیدیت و نفریت بسیار شبیه یشم هستند و تشخیص آن ها از یکدیگر بسیار مشکل و غالباً با آزمایش امکان پذیر می باشد (خواص اسرار آمیز سنگ ها، محمد موسوی، ص 38).

سنگ مرجان

نام لاتین: Coral

مرجان دارای اندامی دریایی بر پایه کربنات کلسیم است و به رنگ های گوناگونی دیده می شود که اغلب از رنگ صورتی به قرمز پر رنگ و حتی سیاه متمایل می شود. نقاط اصلی تشکیل سنگ در کناره های دریای مدیترانه، خلیج بیسکایی، جزایر قناری، مجمع الجزایر مالزی، شمال استرالیا و دریای سرخ است (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 120). جنس مرجان های آبی، گیاهان جانور گونه است که به شدت کوچک بوده و مقطع عریان آن ها قطری نزدیک به دو میلی متر دارد. آن ها قطعات کوچک شبیه به شقایق دریایی داشته و اسکلت خارجی آن ها به صورت توده ای دور هم جمع شده تا درختان مرجان با ساختاری که اکنون وجود دارند، پدیدار شود. سختی مرجان 5/3 است و بی نهایت از نظر تباین قابل قیاس با فیروزه می باشد. با این تفاوت که در ترکیبات آن کربنات کلسیم وجود داشته و به واسطه پاشیدن اسید بر روی آن آسیب می بیند (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 107).

سنگ آمتیست

فرمول شیمیایی: SiO2

نام لاتین: Amethyst  

نام فارسی: این سنگ را در کتب جواهر شناسی فارسی "جمشت" گفته اند (خواص اسرار آمیز سنگ ها، محمد موسوی، ص 12).

کاتیون رنگ ساز در این سنگ: رنگ سنگ آمتیست از عناصر منگنز، آهن و تیتانیوم بوجود می آید (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 23).

این سنگ نوعی کریستال کوآرتز با رنگ بنفش کم رنگ تا ارغوانی با سختی 7 است. طبیعتاً هر چه رنگ آن تیره تر باشد، قیمت بیشتری دارد. منابع اصلی و محل کشف آن بیشتر در کشورهای برزیل، ماداگاسکار، سری لانکا، آمریکا و روسیه است. می توان گفت آمتیست پرکاربردترین سنگ معدنی از نظر خواص طبّی می باشد. در چین این سنگ همراه با خاک رس به دست می آید که کیفیت تبدیل به گوهر را ندارد. نوع طبیعی آن بسیار فراوان تر از آمتیست مصنوعی می باشد. تشخیص سنگ مصنوعی ساخت شده با روش های نوین بسیار دشوار است. چه بسا برای تهیه سنگ مصنوعی از خود سنگ طبیعی بهره می برند. بهترین راه تشخیص دادن سنگ مصنوعی از طبیعی مشاهده درون سنگ می باشد زیرا برخی آمتیست های طبیعی ناخالصی منحصر بفردی به نام (Zebra) دارند که ساختاری راه راه سفید و سیاه است. آمتیست درون کریستال های بزرگ و عظیم رؤیت می شود که بعد از جداسازی، تراش خورده و مصرف می شوند. سنگ ناتراش آن مصارف گوناگونی در دکوراسیون مغازه های جواهر فروشی دارد و از آن برای ساخت قفسه های عتیقه جات استفاده می کنند. گوی های آمتیست مصارف زیادی در انرژی درمانی داشته و همچنین مهره ها، آویزها و دستبندهای تهیه شده از آمتیست بسیار محبوب است (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص84).

سنگ آکوامارین

فرمول شیمیایی: Be3Al2(SiO3)6

نام لاتین: Aquamarin

کاتیون رنگ ساز در این سنگ: عنصری که به این سنگ رنگ آبی می دهد، کاتیون آهن است (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص160). 

سنگ آکوآمارین، بعد از زمرّد مهمترین عضو  خانواده بریل ها است و متعلق به گروه یاقوت های کبود است (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 31). این کانی به شکل شفاف و مات و به رنگ های آبی، آبی روشن، آبی متمایل به سبز و سبز متمایل به زرد با سختی 5/7 تا 8 دیده می شود (خواص سرّی و درمانی جواهرات و سنگ ها، جمشید مبین، ص 16). نام آن برگرفته از دو کلمه "آب" و "دریا" است و زمرد بحری (دریایی) نیز نامیده می شود. هنگام استخراج، پراکندگی ها و طیف هایی از رنگ سبز درون سنگ رؤیت می شود که با استفاده از روش بهسازی با حرارت برطرف خواهد شد. آکوامارین گوهری بسیار محبوب است و اگر سایز بزرگی داشته باشد و رنگ آن پر رنگ تر باشد، ارزش بیشتری خواهد داشت. هرچند بلورهای با کیفیت پایین تر از این سنگ را می توان با حرارت دادن (حدود چهار صد درجه) به رنگ آبی سیر و مرغوب تبدیل کرد (خواص اسرار آمیز سنگ ها، محمد موسوی، ص 20). تعداد درون گیرهای آن به مراتب کمتر از زمرد بوده و طبیعتاً گوهری خوش آب تر و براق تر است. این سنگ کانی مهم و خاص سنگ های آتشفشانی است و منابع اصلی آن در برزیل، روسیه، آفریقا و ایالات متحده است. تولید نوع مصنوعی آن رایج نیست اما جایگزین هایی نظیر کورندوم مصنوعی، گارنت و شیشه دارد. اسپینل مصنوعی آبی رنگ نیز بجای آکوآمارین استفاده می شود اما با ابزار چلسی فیلتر قابل شناسایی هستند. ممکن است توپاز آبی بجای این گوهر اشتباه گرفته شود اما بطور نرمال توپاز دارای جلای بیشتر است و در مقایسه با آکوآمارین لغزنده تر می باشد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص56-57).

سنگ حدید

فرمول شیمیایی: Fe2O3

نام لاتین: Hematite

نام دیگر: هماتیت، حدید (حدید صینی)

نوعی کریستال مات به رنگ های سیاه، سیاه مایل به خاکستری و قهوه ای مایل به قرمز یافت می شود. این سنگ از اکسید آهن سیاه و فلزی شکل، تشکیل می شود که با منیتیت (سنگ آهن مغناطیسی) و اکسید آهن مغناطیسی متفاوت است. این سنگ به نام "سنگ خون" نیز نامیده می شود، زیرا رنگ قرمز شفاف سنگ سنباده از این سنگ حاصل می شود و مایعات خنک کننده، هنگام برش هماتیت خونی رنگ می شوند. هماتیت در اکثر مناطق دنیا پیدا می شود. کشورهای اصلی کشف آن آلمان، ایتالیا، برزیل، ایالات متحده آمریکا، سوئیس، کانادا، روسیه، سوئد و ایتالیا است (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 142). نوعی از هماتیت که در جواهرسازی استفاده می شود، تهیه شده و شکل تراش خورده هماتیت آبی رنگ مایل به خاکستری است که بعد از اتمام مراحل تراش به رنگ نوک مدادی در آمده و جلایی مناسب و براق فلزی پیدا می کند. به عنوان، مهره، تسبیح و آویز مصرف می شود و می تواند نگین انگشتری مناسبی باشد. این سنگ مشابهی به نام "هماتین" دارد که به سختی می توان آن را از هماتیت تشخیص داد. خود هماتیت به عنوان جایگزین مروارید سیاه به کار می رود. اما باید بدانید که وزن آن خیلی سنگین تر از مروارید است. برخی از حدیدها بخاطر وجود منگنز خاصیت مغناطیسی و آهن ربایی دارند که بیشتر در برزیل به دست می آید. شختی آن 5/6 و وزن مخصوصش حدود 5 است. اگر یک تکه حدید را به قسمتی از ظروف یا کاشی هایی از جنس چینی که لعاب ندارد بکشیم، خط قرمزی ایجاد می شود (مراقب خش افتادن خود جواهر باشید). درواقع اگر هماتیت به عنوان عامل ساینده به کار رود، از خود اثری به رنگ قرمز روشن به جا می گذارد که در اصطلاح جواهر شناسان به نام "سرخاب" شناخته می شود (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص73-74).

سنگ زبرجد

فرمول شیمیایی: Ma2SiO4 , Fe2SiO4

نام لاتین: Peridote

سنگی جذاب و گوهری پرکاربرد است. زبرجد نوع جواهر شده کانی اولیوین (Olivin) می باشد. رنگ آن به خاطر وجود آهن در این گوهر است و به رنگ سبز مایل به زرد با سایه روشن های متفاوت دیده می شود و گاه گاهی به سمت رنگ قهوه ای کشش دارد. درخششی شیشه ای مانند دارد. این سنگ بیشتر در مناطق آتشفشانی همراه با سنگ بازالت یافت می شود. کهن ترین منشاء آن جزایر John در دریای سرخ است. بعلاوه در آریزونا، هاوایی، تانزانیا، چین، ویتنام و جزایر قناری در اسپانیا به دست می آید. جالب است بدانید زبرجد هاوایی دارای درون گیرهایی با ترکیبات بنزین است! سختی آن بین 5/6 تا 7 بوده و بسیار مناسب جهت سفارش در جواهرسازی می باشد، زیرا مقاومت زیادی در برابر خش پذیری، ترک خوردن و آسیب دیدن دارد. زبرجد درشت کمیاب تر از سنگ ریز است و درنتیجه گران تر ولی دارای رنگی دل پذیرتر است. برای بهبود رنگ زبرجدهای روشن، پشت سنگ را با لایه های فلزی می پوشانند تا پر رنگ تر دیده شود. از شیشه و کوارتز برای جایگزینی این سنگ استفاده می شود، ولی باید دقت داشت که زبرجد مصنوعی برّاقیّت زیاد از حدی داشته و شکست نور واحد دارد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص82-83).

سنگ درنجف

نام لاتین: Rock Crystal

نام های دیگر: دُرّ، بلور، کریستال، کریستال سنگ، کوارتز بی رنگ

کوارتز بی رنگ و شفاف را دُرّ گویند که یکی از جایگزین های الماس است، اما به اندازه آن ما را متقاعد نخواهد کرد. در نگاه اول ظاهری شیشه گونه دارد و امکان دارد آن را با شیشه اشتباه بگیریم. مانند اغلب سنگ های طبیعی کوآرتز نسبت به شیشه از خاصیت هدایت گرمایی بیشتری برخوردار است (یعنی گرما را کمتر داخل خود نگه داشته و سردتر است). اگر تست زبان را انجام دهیم، این تفاوت را احساس می کنیم. این سنگ را می شود با پنس گرفته و روی کف دست قرار داد تا تفاوت درجه گرمای آن را نسبت به سنگ مصنوعی حس کنیم. نگاه داشتن آن با پنس به خاطر اجتناب از گرمای کاذب است. اما تست زبان بازدهی بیشتری دارد زیرا از نظر زمان کوتاه تر بوده و  درصد خطای کمتری دارد. تکه های بزرگ و کریستال های حجیم کوآرتز به عنوان نمایه ها و مجسمه های تاریخی در زمان قدیم بسیار تراشیده می شدند. در سری لانکا سابقه تولید عینک از این سنگ بسیار طولانی است. همچنین برای تولید لنزهای مخصوص برای چشم پزشکان و در ساخت ساعت بسیار کارآمد است. کوآرتز ستاره ای همانند سفایر و یاقوت استار وجود دارد و خطوط آن واضح تر و جذاب تر است (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص87). این سنگ به صورت توده های کانی قابل استفاده در کل جهان می توان یافت (سنگ درمانی، شوفل برگر، ج1، ص 146-147). دُرّ نجف، نوعی سنگ کوارتز است و از نظر معنوی بسیار ارزش دارد، هر چند قیمت آن نسبتاً ارزان است. این سنگ به دو رنگ شیشه ای بی رنگ و شیشه ای مایل به قرمز در وادی السلام، شهر نجف در کشور عراق یافت می شود که به دومی "دُرّ حسینی" نیز گفته می شود. در بعضی از درّهای نجف، خط های سیاه رنگی به شکل مو دیده می شود که به "دُرّ مو دار" معروف است  (خواص اسرار آمیز سنگ ها، محمد موسوی، ص 52).

سنگ یاقوت کبود (سفایر)

فرمول شیمیایی: Al2O3

نام لاتین: Sapphire

یاقوت ها و سفایرها از نظر فرمول شیمیایی شباهت زیادی به هم دارند، هر دوی آن ها گونه ای از خانواده کورندوم (Corundum) و با سختی 9 هستند. معمولا سفایر را به رنگ آبی آن یعنی یاقوت کبود (Blue Sapphire) می شناسند، بهترین رنگ آن آبی کشمیری است که در هندوستان استخراج می شود و رنگ آبی گل ذرتی نیز گران بها و زیبا است. سفایر در طیف های رنگی دیگر نظیر: زرد، نارنجی، سبز، صورتی و بنفش مایل و ارغوانی یافت می شود.

سفایر در کشورهایی نظیر استرالیا (معمولا تیره تر هستند) سری لانکا، برمه، آفریقا، تایلند، کانادا و ایالات متحده یافت می شود و به ندرت در اسکاتلند نمونه هایی از آن کشف شده است. تنوع رنگ سفایر در سری لانکا و شرق آفریقا بیشتر است.

فرآیند شبیه سازی و صنعتی کردن سفایر مانند یاقوت است و در مورد تمام طیف های رنگ آن انجام می پذیرد. (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 50-51).

سنگ یاقوت سرخ

فرمول شیمیایی: Al2O3

نام لاتین: Ruby

کاتیون رنگ ساز در این سنگ: رنگ قرمز یاقوت به دلیل وجود کاتیون کروم (Cr) در این سنگ گران بها است (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص160). 

یاقوت ها و سفایرها از نظر فرمول شیمیایی شباهت زیادی به هم دارند، هر دوی آن ها گونه ای از خانواده کورندوم (Corundum) و با سختی 9 هستند. تفاوت رنگ یاقوت به خاطر وجود کروم و سفایر به خاطر وجود تیتانیوم است. بهترین یاقوت در کشور برمه استخراج می شود و مرغوب ترین و کم یاب ترین آن قرمز خالص با سایه های آبی رنگ است که به رنگ خون کبوتر تشبیه شده است که بسیار گران بهاست. در تایلند، تانزانیا و ماداگاسکار هم یاقوت به دست می آید اما کیفیت آن ها به اندازه یاقوت برمه نیست. در سری لانکا معادن جواهرات بسیاری وجود دارد و یاقوت در آن کشور استخراج می شود. اما این سنگ بیشتر اوقات کمرنگ و بی حال است. یاقوت قرمز معمولاً ناخالصی هایی به نام Silk که شبیه به نخ ابریشم است، دارد که این به خاطر وجود بلورهای سوزنی شکل از جنس کریستال روتیل در آن است. اگر این بلورها و سوزن ها به طور متقاطع بر روی یکدیگر قرار گیرند، پدیده ای به نام Asterism به وجود آمده و باعث شکل گیری یاقوت ستاره ای (Star Ruby) می شوند. نوع طبیعی آن معمولاً با تراش گنبدی عرضه می گردد که بسیار گران قیمت است. البته نوع مصنوعی آن ارزان قیمت است، باید توجه کنید که ستاره سنگ طبیعی بسیار واضح تر، شفاف تر، خط های آن صاف تر از ستاره در یاقوت تقلبی است. همچنین با دقت در سنگ می توان حباب های هوای نسبتاً زیادی را در انواع مصنوعی مشاهده کرد. سالانه چندین تن یاقوت مصنوعی تولید می شود. این سنگ آن قدر با دقت طراحی شده است که بدون تجهیزات آزمایشگاهی تشخیص آن از سنگ های اصلی بسیار دشوار است. سنگ های مصنوعی ممکن است به قدری زیبا و جذاب باشند که نیاز شما را متوجه خرید سنگ طبیعی نکنند اما هنگامیکه می خواهید سنگ مصنوعی بخرید اندکی درنگ کنید زیرا همه چیز در زیبایی سنگ خلاصه نمی شود. سنگ باید دارای اصالت، انرژی طبیعی و مقبول در سرمایه گذاری باشد. ممکن است یاقوت سرخ را با لعل سرخ و یا گارنت سرخ اشتباه بگیرید (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 48-50).

سنگ زمرد

فرمول شیمیایی: Be3Al2Si6O18

نام لاتین: Emerald

کاتیون رنگ ساز در این سنگ: رنگ سبز این سنگ به دلیل وجود فلز کروم (Cr) در آن می باشد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص160). 

سنگ زمرد از خانواده کانی بریل استرکه به طیف های مختلف رنگ سبز دیده می شود. کمتر زمردی یافت می شود که ناخالصی نداشته باشد. مهمترین عامل شناسایی زمرد ابتدا رنگ آن و سپس درون گیرها و ناخالصی های آن است. ارزش یک زمرد خوب قابل قیاس و در مواقعی بالاتر از الماس است. ترک ها و شکستگی های داخل سنگ امری عادی است و کمتر راجع به آن بحث می شود. برای بهبود رنگ زمرد اغلب از روغن های گیاهی یا غیر محلول در آب، صمغ مصنوعی و صمغ طبیعی و در مواقعی از تثبیت کننده ها و موادی که داخل زمرد را پر کرده اند، استفاده می شود. در اینجا بحثی بین تجّار زمرد وجود دارد که باید مسئله روغن خوردن یا پر شدن زمردبرای مشتریان شفاف سازی شود یا خیر؟ اما معمولاً کارهایی که روی تمام زمردها انجام می شود، عمومیّت داشته و کمتر بازگو می گردد. زمردهای بزرگ بسیار کم یابند، به ویژه اگر خوش رنگ باشند. کمپانی های زیادی اقدام به تولید زمرد مصنوعی کرده اند که شاید شناخته شده ترین آن ها شرکت Chatham در ایالات متحده آمریکا باشد که به صورت قانونی آن را تولید می کند و جایگاه خود را در بازار تجارت جواهرات پیدا کرده است. روسیه و ژاپن نیز دست به این اقدام زده اند، بطوریکه قیمت سنگ غیر اصلی بسیار پایین تر از نمونه اصلی است. اصلی ترین محل های کشف آن کلمبیا، هندوستان، روسیه، استرالیا، زامبیا، آفریقای جنوبی، برزیل و پاکستان است(عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 45-47).

سنگ عقیق و انواع آن

نام لاتین:Agate

عقیق در میان جواهرات درجه دوم، سنگی مشهور است و بدون شک بهترین نوع کلسدونی همان عقیق است. این سنگ تنوع رنگ (قرمز، زرد، خاکستری مایل به آبی، سیاه، سفید و...) و اشکال گوناگون و منحصر به خود را دارد. غالباً در عقیق ها نوارهای رنگی وجود دارند که ممکن است این نوارها تیره و مات، نیمه شفاف یا شفاف باشند. درون عقیق خلل و فرج هایی است که با رنگ های روشن رنگ می شوند. عقیق های رنگی امروزه جایگاه خاصی در بازار سنگ و نگین دارند. موارد دیگر مصرف عقیق در ساخت تسبیح، مهره، ساعت و برجسته کاری می باشد(عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 89).

مهمترین انواع عقیق:

1-    Onyx & Sardonyx: عقیق با نوارهای قهوه ای و سفید سارد اونیکس (انیکس) و عقیق سیاه با نوارهای سفید انیکس نام دارد که محل های اصلی کشف این سنگ کشورهای برزیل، ماداگاسکار، مکزیک، آرژانتین و هندوستان است.

 

2-     عقیق خزه ای (شجری) (Moss agate): نوعی محبوب از عقیق است که ناخالصی های درون آن (از جنس دی اکسید منگنز) ما را به یاد شکل درختان می اندازد و عقیق منظره ای که ناخالصی آن، تصاویری خاص را برای ما تداعی می کند (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 89).

 

3-    عقیق یمانی (Yemen agate): گران ترین و زیباترین نوع عقیق است که در کشور یمن بدست می آید. به رنگ های شیری، کبود، زرد، نارنجی، کرم قهوه ای، جزع، سیاه و انواع رنگ قرمز یافت می شود. نوع سبز بهسازی نشده آن بسیار با ارزش است. این گوهر بسیار مورد استفاده مسلمانان بویژه ایرانیان می باشد (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 90).

سنگ فیروزه

فرمول شیمیایی: [CuAl6 (PO)4 (OH)8 . 5H2O]

نام لاتین:Turquoise

نام عربی: ظفر

کاتیون رنگ ساز در این سنگ: مس (Cu): ایجاد رنگ آبی (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص160).

این سنگ از فسفات آلومینیوم به شکل غده ای تشکیل می شود و معمولاً در شکاف سنگ هایی که منابع غنی از آلومینیوم هستند، یافت می شود. ماده رنگی موجود در آن از مس و آهن است. توده های مهم آن در ایران، آریزونا، نوادا، چین، تبت و مکزیک دیده می شود (معجزه نگین، علیرضا اسد اللهی فرد، ص 20).این سنگ به رنگ های آسمان گون، آبی، سبز (دامغان)، سفید (کرمان و شیراز) یافت می شود و دارای سختی 5 تا 6 می باشد و دنبه به طراوت آن می افزاید(خواص سرّی و درمانی جواهرات و سنگ ها، جمشید مبین، ص 48).تاریخچه استفاده از فیروزه به هزاران سال قبل بر می گردد. این گوهر فیروزه ای فام بسیار پر ارزش و گران بهاست. بهترین فیروزه دنیا متعلق به شهر نیشابور (خراسان رضوی) در کشور اسلامی مان، ایران است که قدمتی بسیار دیرینه دارد و به حدود 4500 سال قبل بر می گردد. این سنگ برای اولین بار در روستای معدن نیشابور کشف شد. در سرزمین سینا، واقع در مصر باستان معدنی بسیار بزرگ از سنگ فیروزه کشف شد که هزاران سال پیش، حدود 8000 نفر مرد در آن مشغول به کار بوده اند! این سنگ مورد استفاده فراوان سرخپوستان آمریکای شمالی بود. در قرون وسطی هنگامی که سرزمین ترکیه کنونی جزو سرزمین پارس بود، اهالی شهر ونیز در ایتالیا به آن لقب سنگ ترکی دادند و نام کنونی لاتین آن شکل گرفت(عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 99-100).

فیروزه ایران کماکان بهترین و پاک ترین فیروزه است. به شهادت گوهرشناسان دور و نزدیک، فیروزه نیشابور بر روی زمین مقام اول را دارد و همواره زینت بخش گنجینه های گران بهای ثروتمندان جهان و خزاین ممالک بوده و توجه جهانیان را به خود جلب کرده است (خواص اسرار آمیز سنگ ها، محمد موسوی، ص 26).معادن این سنگ در کرمان و دامغان نیز موجود است. بطور کلی هرجا فیروزه یافت می شود، وجود سنگ مس قطعی است.

فیروزه مصری کمی به رنگ سبز متمایل است. منابع دیگر آن در نیومکزیکو، کالیفرنیا و چین است. نوع سیاه آن در منطقه بادیه نشینان نزدیک شهر مدینه یافت می شود. رگه های طلایی فیروزه مانند لاجورد از جنس پیریت استو می تواند دارای رگه ها و نوارهای سنگ سیاه باشد. سختی آن برابر 6 است اما سنگ بسیار تردی است. کاربرد فراوانی در جواهرسازی داشته و بسیار محبوب است. بواسطه موم های رزین یا پلاستیکی یا سیلیکات سدیم، فیروزه را تثبیت رنگ (احیاء) می کنند. همچنین آن را پودر کرده و ناخالصی های آن را می گیرند، سپس آن را با چسب مخصوص چسبانده و جهت تولید نگین می تراشند. اکثر مردم نوع صاف آن را ترجیح می دهند اما فیروزه رگه دار و شجری هم طرفداران خاص خود را دارد(عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 99-100).

این گوهر با استفاده از شیشه، چینی، بارفتن و پلاستیک شبیه سازی می شود اما با دقت لازم و کافی و مشاهده با لوپ x 10 می توان پی به اصلی و غیر اصلی بودن آن برد. اغلب سنگ های مصنوعی دارای حباب های هوا هستند و از فیروزه سنگین ترند (البته مراقب فیروزه رنگ شده هم باشید). کلسدونی و هاوولیت رنگ شده نیز جایگزین خوبی برای فیروزه هستند اما جلای آن ها برخلاف فیروزه که واکسی است، شیشه ای می باشد. این گوهر توسط کمپانی جیلسون و چتم در ایالات متحده شبیه سازی شده است (عصر جواهرات، محمد عربشاهی، ص 99-100).


Cialis generic
جمعه 16 آذر 1397 12:27 ق.ظ

Nicely put. Cheers!
cialis dosage amounts free cialis the best choice cialis woman buy cialis online legal enter site 20 mg cialis cost cialis pills in singapore cialis 05 cialis side effects dangers tadalafil how much does a cialis cost
buy cialis germany
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:59 ق.ظ

Thanks, Excellent information!
trusted tabled cialis softabs cialis y deporte buy online cialis 5mg try it no rx cialis cialis online nederland free generic cialis cialis manufacturer coupon prices on cialis 10 mg order a sample of cialis try it no rx cialis
buy cialis online cheap
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:08 ق.ظ

Incredible lots of amazing facts!
we choice free trial of cialis cialis 20 mg cost we choice free trial of cialis cialis efficacit how much does a cialis cost cialis 200 dollar savings card prezzo di cialis in bulgaria does cialis cause gout generic cialis at walmart we recommend cialis best buy
Cialis 20 mg
سه شنبه 13 آذر 1397 11:43 ب.ظ

Really a lot of valuable knowledge!
does cialis cause gout cialis dosage recommendations we recommend cheapest cialis only best offers cialis use free generic cialis overnight cialis tadalafil 5 mg cialis pharmacie en ligne tadalafilo are there generic cialis cialis for sale
Cialis canada
سه شنبه 13 آذر 1397 12:43 ب.ظ

Nicely put. Cheers.
cialis 5 mg scheda tecnica weblink price cialis cialis online prezzo cialis a buon mercato cialis for daily use cialis bula cialis prices in england cialis online fast cialis online cialis 20mg
buy cialis without a doctor's prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 01:13 ق.ظ

You actually suggested it adequately.
tadalafil generic cialis coupons printable cialis 50 mg soft tab generic cialis at walmart acheter du cialis a geneve cialis prices in england cialis ahumada canadian drugs generic cialis generic cialis soft gels cialis sicuro in linea
buy tadalafil no prescription
دوشنبه 12 آذر 1397 12:11 ب.ظ

Thanks a lot. Excellent information.
cialis coupons price cialis wal mart pharmacy trusted tabled cialis softabs generic cialis 20mg tablets cialis usa cost cialis usa cost preis cialis 20mg schweiz cialis et insomni cialis kamagra levitra compare prices cialis uk
Buy cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 12:52 ق.ظ

Many thanks. Awesome information!
side effects of cialis cialis uk next day cialis venta a domicilio prezzo di cialis in bulgaria rx cialis para comprar cialis generico en mexico cialis purchasing where cheapest cialis we choice cialis pfizer india buying cialis in colombia
buy cheap cialis coupon
یکشنبه 11 آذر 1397 11:45 ق.ظ

Terrific info. Kudos!
where to buy cialis in ontario generic low dose cialis cialis billig online prescriptions cialis cialis tablets cialis generique prezzo di cialis in bulgaria tesco price cialis cialis e hiv cialis super kamagra
Buy generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 12:47 ق.ظ

You said it adequately..
40 mg cialis what if i take cialis for daily use cialis professional from usa canadian drugs generic cialis side effects for cialis cialis generico in farmacia generic cialis 20mg tablets brand cialis nl cialis online holland cialis generico postepay
where to buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 11:33 ق.ظ

Wow many of excellent tips.
discount cialis overnight cialis tadalafil cialis 5mg billiger cialis coupons printable low dose cialis blood pressure cialis coupons no prescription cialis cheap fast cialis online order cialis from india canadian cialis
buy generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 12:18 ق.ظ

Really a lot of wonderful information.
cialis y deporte cialis lowest price cialis kamagra levitra generic cialis at walmart cialis 20mg cialis online napol cialis canada on line chinese cialis 50 mg wow cialis 20 we recommend cialis info
buy cialis online safely
جمعه 9 آذر 1397 12:46 ب.ظ

You actually suggested this really well!
click now buy cialis brand cost of cialis per pill cialis super kamagra cialis 05 venta de cialis canada cialis reviews try it no rx cialis generic cialis soft gels buy cialis cialis price in bangalore
Cialis prices
جمعه 9 آذر 1397 01:12 ق.ظ

You made your position extremely nicely..
discount cialis cialis lowest price cialis generico online no prescription cialis cheap cialis pills in singapore cialis rckenschmerzen buy original cialis effetti del cialis tadalafil cialis alternative
Cialis pills
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:50 ب.ظ

Amazing advice. Appreciate it.
cialis professional yohimbe deutschland cialis online cialis tablets tesco price cialis cialis venta a domicilio generic cialis review uk acquisto online cialis cialis pills 200 cialis coupon cialis generic tadalafil buy
buy generic cialis pills
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:31 ق.ظ

Superb advice. Appreciate it.
cialis para que sirve cialis 5 effetti collaterali rezeptfrei cialis apotheke cialis 30 day trial coupon cialis canadian drugs click here take cialis price cialis per pill cialis 10 doctissimo cialis vs viagra 5 mg cialis pharmacie en ligne
Buy generic cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 01:06 ب.ظ

Kudos! A lot of facts!

how to purchase cialis on line we recommend cialis best buy tadalafil 20 mg usa cialis online cialis generico lilly cialis side effects dangers female cialis no prescription cialis australia org cialis generic tadalafil buy wow cialis tadalafil 100mg
Cialis pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 01:07 ق.ظ

You reported that perfectly!
tadalafil generic cialis free trial cialis in sconto online cialis click now buy cialis brand venta de cialis canada cialis venta a domicilio side effects of cialis acheter cialis kamagra effetti del cialis
generic levitra
پنجشنبه 19 مهر 1397 03:53 ق.ظ

Thanks, An abundance of knowledge.

levitra 20 mg bayer prezzo levitra prices levitra 20 mg levitra 10 mg kopen levitra without a doctor prescription levitra 10 mg prezzo levitra 20mg vardenafil 20mg levitra 10 mg kopen levitra 20mg
Buy generic cialis
سه شنبه 10 مهر 1397 02:57 ق.ظ

Thanks a lot, I enjoy it.
cialis 30 day sample cialis 5mg generic cialis levitra side effects for cialis venta de cialis canada cialis tablets for sale safe site to buy cialis online cialis patentablauf in deutschland prezzo cialis a buon mercato cialis pills boards
buy tadalafil pills
یکشنبه 8 مهر 1397 12:37 ق.ظ

Regards! Numerous content!

try it no rx cialis cialis herbs purchase once a day cialis cialis purchasing cialis professional from usa cialis daily new zealand cialis uk cialis prezzo di mercato the best site cialis tablets we choice cialis pfizer india
http://cialisvus.com/
شنبه 7 مهر 1397 09:17 ب.ظ

Whoa plenty of amazing facts!
when can i take another cialis look here cialis cheap canada cialis 10mg prix pharmaci viagra vs cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis therapie 5 mg cialis coupon printable cialis en mexico precio pastillas cialis y alcoho tadalafil 20 mg
cialisvipsale.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 05:29 ب.ظ

Point effectively applied!.
cialis 200 dollar savings card acquistare cialis internet prix cialis once a da brand cialis generic online prescriptions cialis cialis side effects generic cialis pro buy cialis online cheapest tesco price cialis cialis herbs
viagrayosale.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 02:18 ب.ظ

Excellent info. Thanks.
cialis kamagra levitra bulk cialis low cost cialis 20mg cialis kaufen wo cialis et insomni cialis 20mg preis cf low cost cialis 20mg venta de cialis canada cialis prezzo di mercato order a sample of cialis
http://eddrugsgeneric.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 02:12 ق.ظ

You actually stated it very well!
click here cialis daily uk how do cialis pills work buy name brand cialis on line only best offers cialis use cialis 5 mg buy buy cialis online nz female cialis no prescription cialis for sale south africa prices for cialis 50mg where cheapest cialis
http://canadianpharmacytousa.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 06:20 ب.ظ

You said it very well..
cialis canadian pharmacy canadian pharmacy online 24 good canadian online pharmacies canadian pharmacy uk delivery canada pharmaceuticals online online canadian pharmacies canadian online pharmacies legal canada medication cost canadian pharmacies shipping to usa canadian medications
viagraky.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 03:10 ق.ظ

Nicely put. Cheers!
buy viagra online from canada viagra no rx viagra prices uk buy viagra online pharmacy safest place to buy viagra online buy viagra europe online pharmacy viagra buy usa buy viagra at walmart buy viagra online discount
Cialis prices
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:36 ب.ظ

Wow a lot of great info!
prices on cialis 10 mg cialis 10mg prix pharmaci generic low dose cialis cialis tadalafil online cialis coupons cialis online deutschland cialis 5mg prix cialis e hiv generic cialis pro 40 mg cialis what if i take
http://cialisvus.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 01:05 ق.ظ

You explained this adequately.
cialis for sale south africa generic low dose cialis buy cialis sample pack cialis canada on line buying cialis overnight cialis 5 mg buy pastillas cialis y alcoho cialis 10mg prix pharmaci costo in farmacia cialis tarif cialis france
http://cialisvbuy.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 12:10 ب.ظ

You mentioned it well.
i recommend cialis generico cuanto cuesta cialis yaho recommended site cialis kanada costo in farmacia cialis generic low dose cialis cialis free trial cialis 100 mg 30 tablet cialis sale online when will generic cialis be available cialis tadalafil
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30